Yolcu Uçaklarının Kanat Uçları Neden Kıvrık?

tarafından
1
Yolcu Uçaklarının Kanat Uçları Neden Kıvrık?

Yolcu uçaklarının kanat uçları kıvrık yapıdadır. Genellikle kanat uçlarında havayolunun logosu, websitesinin adresi veya değişik renklerde sade boyanmış olur. Peki kanat uçlarının neden bu şekilde kıvrık olduğunu düşünmüş müydünüz?

İnternette dolaşırken de cam kenarında ve kanada yakın bölümde oturan yolcuların çektiği fotoğraflarda uçak tipine bağlı olarak aerodinamik yapıdaki kıvrık kanat uçlarının farklı büyüklük ve şekillere sahip olduğunu görmüşsünüzdür.

Yolcu uçakları bu küçük aerodinamik kıvrık kanat uçları olmadan da uçabilir. Ancak bu küçük parçaların hem yolcuların güvenliğini sağlaması açısından, hem gürültü kirliliğini azaltması ve yakıt tasarrufu sağlaması açısından önemli görevleri vardır.

Kanat uçları onlarca yıldır yolcu uçaklarında kullanılmasına rağmen muhtemelen bir yolcu olarak neye hizmet ettiğini hiç düşünmemiş olabilirsiniz. Hatta zaman zaman havayolunun logosu için kullanılan küçük bir reklam panosu olarak da düşünmüş olabilirsiniz. Ancak bu ok biçimindeki kanat uçları uçağın havanın içerisindeki hareketini kolaylaştıran unsurlardan biridir.

Dünyaca ünlü uçak üreticisi Airbus, A350 ve A380 gibi geniş gövde uçakları da dahil olmak üzere bu kanat uçlarını son üretim uçaklarında da kullanmaktadır. Airbus kanat uçlarının uçağın toplam verimini arttırdığını uzun süredir bilen ve uygulayanlardan. Çünkü bu küçük reklamvari parçalar gürültüyü azaltırken aynı zamanda uçağın geri sürüklemesini azaltarak uçağın daha az güç ve dolayısyla daha az yakıtla aynı sürati yakalamasını, yani yakıt maliyetini düşürmesini sağlıyor.

Kanat ucu kullanımı 1980’li yılların ortasında Boeing 747 uçaklarının o dönemki yeni versiyonunda ilk kez kullanılmaya başlandı. 1973 yılında patlak veren yakıt krizi sonrasında ortaya konan projeler, yakıt tasarrufu sağlayacak çözümler arıyordu. İşte bu küçük kıvrık kanat uçları bu projeler sonrasında ortaya çıktı. Küçük deyip geçmeyin, çünkü kanat uçları %6-%7 civarında yakıt tasarrufu sağlayabiliyor.

Yakıt tasarrufu projelerinde NASA’da yer aldı. Mühendis Richard T. Whitcomb, 1970’li yıllarda kuşların kanat uçlarını yukarı kıvırarak daha iyi kaldırma kuvveti yarattıklarını fark etmiş.

Teorisini test etmek için uçaklarda yukarı kıvrık kanat uçlarını kullandığında, %20 oranında geri sürüklenmenin azaldığını, yakıt tüketiminin ise %6-%7 azaldığını kaydetmiş.

Uçuş esnasında hava akışı nedeni ile kanat üst ve alt yüzeylerinde oluşan basınç, kanat uçlarında vorteksler oluşturur. Bu vorteksler sebebi ile uçak daha çok performans ve dolayısıyla daha çok yakıt tüketimi ister. Kanat uçlarında bulunan yukarıya doğru kıvrık ok şeklindeki aerodinamik yapılar hava akışını düzenleyerek kanat ucu vortekslerini azaltır. Böylelikle uçağın daha fazla güç istenesinin önüne geçilir bu da ileri çekici kuvvete artı bir bileşen olarak geri döner.

Yakıt maliyeti havayolu şirket giderlerinin 1/3’ünü oluşturmaktadır. Kısacası yakıttan yapılan tasarruf bilet fiyatlarının düşmesine dolayısıyla yolcunun cebine etki eder.

Artık kanat ucundaki reklamvari renkli ve kıvrık parçalara bakış açınız değişmiş olabilir. Emniyetli uçuşlar…
Southwest uçak