Yeni Başlayanlar İçin 4 İniş Senaryosu

tarafından
31
Yeni Başlayanlar İçin 4 İniş Senaryosu

Pilotaj eğitimine yeni başlayan pilot adayları, bu maraton boyunca farklı eğitimlerden geçer. Şüphesiz bu eğitimlerde en kritik safhalardan biri yaklaşma ve iniştir.

“Her iniş farklıdır” felsefesi, her iniş durumunda farklı etkenlerin inişe başka etkileri olduğunu belirtir. Bu etkenlerin arasında, farklı hava şartları, rüzgar durumu, gece ve gündüz şartları, uçağın ağırlığı, pilotun konsantrasyonunu sayabiliriz.

Bu maraton boyunca hangi şartlarda iniş eğitimleri gerçekleştirilir, nasıl etki eder 4 farklı iniş senaryosunu sizin için inceleyelim.

Flapsız iniş

İniş esnasında maksimum flap kullanımı demek aslında kanatların ürettiği lift ve drag kuvvetlerini maksimize etmektir. Liftin maksimum seviyede olması sayesinde stol sürati daha düşük süratlerde bulunur, yani daha düşük süratlerle iniş yapabilme imkanı sağlar. Drag maksimumda olması ise daha derin bir açıyla alçalmayı bu sayede derin alçalma gereken yaklaşmalarda glide açısında kalabilmeyi sağlar.

Ancak flapsız yaklaşma ve inişlerde, stol sürati daha yüksek olacağından yaklaşma ve iniş süratleri daha yüksek olacak, dolayısıyla yerle temas daha hızlı, iniş mesafesi ise daha uzun olacaktır. Drag az olacağından çok derin yaklaşma açıları flapsız inişler için uygun olmayabilir. Bu sebeple düşük açıyla yaklaşma yapmak daha uygun olacaktır. Derin açılı yaklaşmalarda açıyı tutmak için yapılan pitch down hareketi sürat artışına, bu sebeple stabil olmayan yaklaşmaya ve uzun mesafeli bir inişe yol açar.

Kısa Pist İnişleri

Kısa pist inişlerinde amaç mümkün olduğunca erken teker koyarak, kısa olan durma mesafesi içerisinde uçağı durdurabilmektir. İyi bir kısa pist inişi yapabilmek için uçağın hızı ve alçalış oranını sürekli kontrol etmek gerekir. Bu stabilizasyon sağlandığında uçağı pist üzerinde uçurmadan istenen yere teker koyulabilmektedir. Böylelikle kısa pist dahi olsa pist mesafesi durmak için yeterli olacaktır.

Bu sebeple erken stabil olunmuş bir yaklaşma ve minimum süratle iniş kısa pist inişlerinde oldukça önemlidir.

Kuyruk Rüzgarı İnişleri

Yaklaşma ve iniş esnasında 10 Knotlık bir kuyruk rüzgarı ( tailwind), iniş mesafesinde yaklaşık %50’lik bir artış yaratır. Yerle temas esnasındaki uçağın kontrol edilebilirliği farklı olacaktır. Kuyruk rüzgarı ile yaklaşma ve iniş daha yüksek bir yer hızı (ground speed) demektir.

Normalden daha hızlı bir iniş sürati ise iniş mesafesini artıracağından pilotlarda daha agresif bir frenleme hissiyatına yol açar. Çok agresif frenlemelerde ise frenlerde gerçekleşen ısınma başka sorunlara yol açabilir.( lastik patlaması, iniş takımı yangını.) Anti skid özelliği olmayan uçaklarda ise lastik kazıklamasına ve aşınma sonucu lastik patlamasına sebebiyet verebilir.

Tek taraflı bir lastik patlaması ise uçağın istikametini tutmayı zorlaştırır ve pist dışına çıkmasına yol açabilir.

Yan Rüzgar İnişi

Yan rüzgar iniş ( crosswind landing) tekniği uçağa göre değişebilmekle beraber temel olarak bakacak olursak aileron veya rudder ile rüzgar içine verilen düzeltme sayesinde pist orta hattını muhafaza etmektir.

Krap durumu pist üzerinde yere temas etmeden hemen önce düzeltilmeli ve düz bir şekilde iniş tamamlanmalıdır. İnişten sonra rudder, fren veya aileron kullanarak pist orta hattı (center line) muhafaza edilmeli ve uçağın sağa veya sola doğru yönelmesi engellenmelidir.