Basit Yan Rüzgar Bileşeni Hesaplama Formülü

tarafından
25
Basit Yan Rüzgar Bileşeni Hesaplama Formülü

Crosswind component yani yan rüzgar bileşeni kalkış ve inişlerde önemli bir unsurdur. Her uçağın üreticisi tarafından belirlenmiş kendine has bir iniş ve kalkış yan rüzgar limiti bulunur.

Bu limitlerin üzerindeki değerler uçağın kalkış ve inişinde nasıl davranacağı konusunda üretici garanti etmemekte, bu değerlere kadar başarılı test uçuşları yaptığını belirtmektedir.

Uçak tipi ister light category, ister heavy category olsun, her uçağın test edilmiş bir yan rüzgar üst limiti vardır. Uçak kategorisine göre bu limitler değişir. Doğal olarak daha ağır uçakların limitleri daha yüksektir.

Görüldüğü gibi yan rüzgar limiti uçuş için oldukça önemlidir. Bu yüzden uçuş esnasında pilotlar için basit bir formül, o anki şartlarda rüzgarın limit içerisinde olup olmadığını anlaşılması ve hızlı bir karar verebilmesi için kullanılır.

Çok daha hassas sonuç veren formüller, veya uçağın operatör dökümanında yer alan chartlar olsa da, uçuşta hızlı bir şekilde akıldan yapılabilecek basit bir formül, kabaca bileşeni bulmada yardımcı olur.

Yan rüzgar bileşeni bulma formülü:

Her 15 derecelik rölatif rüzgar açısında bileşen yaklaşık 1/4 oranında değişiklik gösterir. 60 derecelik bir rölatif rüzgar açısında, rapor edilen rüzgar şiddeti, aslında tam olarak yan rüzgardır.

Örnekler:

Pist istikameti : 180 Rüzgar yön ve şiddeti : 195/20

195-180=15 derece 0.25×20=5 Knot yan rüzgar bileşeni bulunur.

Pist istikameti : 180 Rüzgar yön ve şiddeti : 210/20

210-180=30 derece 0.5×20=10 Knot yan rüzgar bileşeni bulunur.

Pist istikameti : 180 Rüzgar yön ve şiddeti : 225/20

225-180=45 derece 0.75×20=15 Knot yan rüzgar bileşeni bulunur.

Pist istikameti : 180 Rüzgar yön ve şiddeti : 240/20

240-180=60 derece 1×20=20 Knot yan rüzgar bileşeni bulunur.

Dolayısıyla rölatif rüzgar açısı 60 derece ve üzerindeyse, rapor edilen rüzgar aynı zamanda tam olarak yan rüzgar kabul edilebilir.

Çok bilindik bir söz vardır. “Kalkışta uçağı orta hatta tutamıyorsan eve git, inişte tutamıyorsan başka meydana in”.

Bu söz oldukça doğrudur. Bu durumlarda muhtemelen yan rüzgarın şiddeti, üreticinin belirttiği limitler üzerindedir. Ancak bu üst limit elbette her pilota göre farklılık gösterir. Yeni bir pilot üst limitin atında bir rüzgarda uçağı orta hatta tutmayı başaramıyor olabilir, bu gayet normaldir. Tecrübe kazandıkça uçağın üst limitlerinde dahi bunu başarabilir.

Dolayısıyla pilotun ilk önce kendi limitini sonra uçağın limitini düşünmesi gereklidir.