Balonlar

tarafından
2
Balonlar

Yüksek İrtifa Balonları 

Havacılıkta kullanılan yüksek irtifa balonları insansız balonlardır, bu balonlar genelde helyum veya hidrojen ile doldurulmuştur. Bu balonlar stratosfere gönderilirler. Gönderildikleri yükseklikler 18 ila 37 km arasındadır. 2002 yılında, BU60-1 isimli balon 53 km yüksekliğe ulaşmıştır.

Hava balonları yüksek irtifa balonlarının en çok görülen türleridir. Bu balonların diğer kullanım alanlarından biri atmosferin üst katmanlarında deney yapmaktır. Günümüz balonları genelde radyo vericileri, kameralar veya uydu navigasyon sistemi gibi GPS vericilerini içerirler.

Bu balonlar “uzay’a yakın” olarak tabir edilen bölgeye gönderilirler. Bu bölgede çok az miktarda hava bulunmaktadır.

Antartikada gerçekleşen dönemlik bir anafor, balonların gönderilme bölgelerine çok yakın bir şekilde denenmelerine imkan tanımaktadır. GPS ve iletişim aletlerinin düşük fiyatlarından kaynaklı, yüksek irtifa balonları bir hobi olarak da yapılmaktadır.

İlk hidrojen balonları 

1783 yılında Fransa’da ilk hidrojen dolu balon ile halka açık deney yapıldı. Bu deneye fizik profesörü olan Jacques Charles ve Robert Kardeşler fizik aletlerinin alımında destekleyici oldular. Charles hidrojen’in büyük miktarını karşıladı. Hidrojen o dönemlerde, 540 kg demir ve 270 kg sülfirik asit’in birleşiminden oluşturuluyordu. Charliere ismi konulan balon’un doldurulması 5 gün sürdü ve Paris’te Champ de Mars bölgesinden gönderildi. Bu olayı 300.000 kişi hayretlerle izledi. Balon fırlatıldı ve bulutların arasından yükseldi. İçerisindeki gaz’ın bitmesi sonucu, balon 45 dakika sonra Paris’in 20 km uzağında bir bölgeye düştü.

Araştırma Balonları

Araştırma balonları bilimsel araştırma amacı ile kullanılan balonlardır. Genelde insanız balonlardır. Helyum gibi çok hafif gazlar ile doldurulmuşlardır ve yüksek irtifalarda uçabilirler.

Araştırma balonlar meteoroloji, atmosferik araştırma, astronomi ve askeri amaçlı kullanılırlar. Hava balonları araştırma balonlarının bir türüdür. Araştırma balonları, genelde bilimin tek bir olgusunu araştırılar. Araştırma balonlarının araştırdığı konular: hava kirliliği, hava sıcaklığı veya rüzgar durumlarıdır. Bazı durumlarda birkaç farklı deney seti veya araç bir hava balonu ile birlikte gönderilebilir.

Hava balonları dışında, her yıl birkaç araştırma balonu gönderilmektedir. Bunun nedeni araştırma balonlarının ve araştırma ekipmanlarının yüksek maliyette olmasıdır. Ağırlığın artması ile balonların maliyeti de artmaktadır. Araştırma balonlarının eriştiği yükseklikte, havanın çok ince olması ve insanların yaşaması için elverişli olmayacak kadar soğuk olması nedenleri ile çoğu araştırma balonları insansız uçuşlardır ve yerden yönetilirler. Bazı balonlarda basınçlı kabinler bulunmaktadır. Bu yöntem Auguste Piccard tarafından 1930’lu yıllarda geliştirilmiştir.

Araştırma balonları sadece Dünya’da kullanılmamaktadırlar. Havacılığın gelişmesin sayesinde araştırma balonlarının yardımı ile Venus’ün üst atmosferleri Vega programı ile, Saturn’ün uydusu Titan’ın atmosferi Cassini Huygens programı ile araştırılmıştır.

Yüksek İrtifa Zeplinleri 

Amerika Birleşik Devletleri’nin füze koruma şirketi, Lockheed Martin iş birliği ile balistik füze koruması amaçlı bir yüksek irtifa zeplini inşa ettiler. Bu zeplinler havacılıkta çığır niteliğindedirler.

İnsansız yüksek irtifa zeplinleri havadan daha hafiftir. Bu zeplinler yaklaşık bir ay boyuca havada kalabilirler ve yaklaşık 970 kilometrelik alanda tarama yapabilecek şekilde tasarlanmışlardır. Güneş panelleri ile enerji üretirler ve insanız olarak uçabilirler.

150 metre uzunluğunda ve 46 metre çapında tasarlanmış bu araçların yapımında ağırlığı en aza indirmek için yüksek güçte malzemelerin karışımlarından oluşmuş yüksek kalitede malzemeler kullanılır. Yüksek irtifa zeplinleri 18000 metrenin üzerinde uçuşlar için tasarlanmıştır. Ayrıca bu zeplinlerin askeri amaçlı kullanılabilecek bir kargo bölmeleri de vardır.

Yüksek irtifa zeplinleri askeriye’nin çok uzak bölgelerle haberleşme imkanını geliştirebilir. Özellikle dağlık bölgelerde iletişim sinyallerinin sıkça bozulmasına karşın bu zeplinler kullanılabilir.