USD
EURO
ALTIN

Sis Nasıl Oluşur ?

Sis, havacılıkta karşılaşılan en belli başlı ve çetin meteorolojik olgulardan biridir. Yer seviyesinde oluşması nedeniyle, kalkış ve inişler sırasında önemli tehlike yaratır. Sis genellikle görüş mesafesini üç milin altına ve bir çok hallerde sıfıra düşürür. Sis içindeki mail görüş, çoğu kez sıfıra yakın olduğu halde sis, üzerendeki uçuşta görüş genellikle iyidir. Sis, hava içinde asılı […]

Sis Nasıl Oluşur ?
Yazı fontunu küçültür Yazı fontunu büyütür

Sis, havacılıkta karşılaşılan en belli başlı ve çetin meteorolojik olgulardan biridir. Yer seviyesinde oluşması nedeniyle, kalkış ve inişler sırasında önemli tehlike yaratır. Sis genellikle görüş mesafesini üç milin altına ve bir çok hallerde sıfıra düşürür. Sis içindeki mail görüş, çoğu kez sıfıra yakın olduğu halde sis, üzerendeki uçuşta görüş genellikle iyidir.
Sis, hava içinde asılı duran küçük su damlacıklarından başka bir şey değildir. Genellikle gri bir görünüşü vardır ve sanki ıslaklığı hissedilir. Alçak bulutlar ile sis arasında büyük bir benzerlik vardır. Bu ikisi arasındaki tek ayrılık, sisin tabanının yer ile yerden 50 feet yüksekli arasında olması ve bulutlar ise yere nazaran en az 51 feet yüksekte başlamasıdır.

SİS OLUŞUMU İÇİN EN ELVERİŞLİ ŞARTLAR;

Hafif yer rüzgarı (2 – 8 K)

Yüksek bağıl nem

Bol miktarda yoğunlaşma zerrecikleridir.

Hafif rüzgar, karıştırma suretiyle sisin kalınlaşmasına yardım eder; bununla beraber, rüzgar hızının belli bir değerin üstüne çıkması, sisin dağılmasına ya da yükselerek alçak Düz Tabaka bulutlara dönüşmesine yol açar. Sis genellikle kıyı bölgelerde, su buharının çok bulunduğu yerlerde, diğer bölgelere oranla daha sık görülür. Yoğunlaşma zerreciklerinin çok fazla bulunması nedeniyle endüstri bölgelerinde sis sadece uzun süre devam etmekle kalmaz aynı zamanda buralarda bağıl nem henüz %100 e ulaşmadan bile sis meydana gelir. Yer yüzünün çok yerinde yılın soğuk yarısında daha çok sise rastlanır. Sis hava içindeki su buharının, havanın soğuması, ya da havaya buhar ilave edilmesi sonucu yoğunlaşması suretiyle oluşur. Buna göre sisler şöyle sınıflandırılır;

SOĞUMA SİSLERİ
Havanın soğuması sonucu meydana gelen sisler.
IŞIMA SİSİ
Gece ışıma yoluyla ısı kaybeden yer yüzeyi ile temas eden nemli havada meydana gelen sistir.

ADVEKSİYON SİSİ
Nispeten soğuk bir yüzey üzerinden geçen nemli havada meydana gelen sistir.
YAMAÇ SİSİ
Bir yamaç boyunca yükselirken, genişleyerek soğuyan nemli havada meydana gelen sistir.
Buharlaşma Sisleri : Buharlaşma sonucu meydana gelen sisler.
Cephe Sisi : Cephe yüzeyinin altındaki soğuk hava kitlesi içine düşen yağmurun buharlaşması ile meydana gelir.
Buhar Sisi: Soğuk hava kütlesi, kendisinden çok daha sıcak su yüzeyinden geçtiği zaman meydana gelir.

Soğuma yoluyla meydana gelen sisler, genellikle bir hava kütlesi içinde yer almadıklarından bunlara bazen “hava kütlesi sisleri” adı verilir. Dikkat edilmek gerekir ki , genellikle bir hava kitlesi içinde oluşan buhar sisi, farklı bir biçimde meydana gelir (su buharı ilavesi) Soğuma sisini oluşturan olay, aynı zamanda havanın alt tabakalarına istikrar kazandırır ve bu nedenle de yer terselmeleri meydana gelir.

Kışın, Meksika Körfezinden Gelen Ilık Nemli Hava, Körfez Eyaletlerinin Soğuk Yüzeyi üzerinde ilerlerken Yatay toplanma Sisi oluşur. Yazın, karadan denize doğru esen sıcak nemli rüzgar, kıtanın doğusundaki soğuk deniz üzerinde yatay toplanma sisi oluşumuna yol açar, çoğu zaman deniz sisi, öğleden sonra esen deniz meltemi ile birlikte kıta üzerine taşınır. Okyanusun derinliklerindeki soğuk suyun yüzeye çıktığı kıyı bölgelerde Yatay toplanma sisine sık
rastlanır. Şekilde gösterilen bu tip yatay toplanma sisi Kaliforniya kıyılarında yazın çok görülür; ayrıca yazın aşağı enlemlerden gelen sıcak nemli havanın, okyanusların yukarı enlemlerdeki soğuk suları üzerinden geçmesi ile deniz sisleri oluşur.

SOĞUMA SİSLERİ

IŞIMA SİSİ

Işıma sisinin teşekkülü için en uygun şartlar, açık gökyüzü, hafif rüzgar ve yüksek bağıl nemdir. Bu şartlar en çok, yüksek basınç sistemini etkisi altında bulunan kara parçaları üzerinde gerçekleşir. Acık ve hemen hemen sakin gecelerde, yerin çok çabuk soğuması soncu meydana gelen ışıma sisine bazen “yer sisi” adı verilir. Yere yakın hava, temas yoluyla soğur, bağıl nem yükselir ve yoğunlaşma meydana gelir.

8Kt’a kadar hafif rüzgarlar, havanın hafifçe karışmasına yol açarak soğuma olayının daha kalın tabaka içine yayılmasını sağlar ve bu da sisi kalınlaştırır. Diğer bütün etkenler ışıma sisi teşekkülüne elverişli olduğu halde, eğer hava tamamıyla sakin ise genellikle yalnızca çok ince bir sis tabakası meydana gelir. Geceleyin suların yüzeyi, karalar gibi aşırı bir ışıma soğumasına maruz kaldığından, deniz üzerinde ışıma sisi meydana gelmez.

ADVEKSİYON SİSİ

Yatay toplanma sisi kıyı kesimler boyunca ve denizlerde çok görülür. Sıcak ve nemli hava, soğuk bir yüzey üzerinden geçerken havanın alt tabakalarının soğuması sonucu meydana gelir. Sıfırdan 15kt a kadar, rüzgarın hızı arttıkça yatay toplanma sisi kalınlaşır. Rüzgar hızının 15kt değerinin çok daha üstünde olması halinde doğacak hava sarsıntısı, çoğu zaman sisi tabakasını yükselterek düz tabaka bulutları meydana getirir.

Yazın, karadan denize doğru esen sıcak ve nemli havanın, kıtanın doğu kıyılarındaki soğuk sular üzerinden geçmesi, çoğu zaman yatay toplanma sisine yol açar .Deniz üzerinde meydana gelen bu sis, öğleden sonra deniz meltemleri vasıtasıyla kara üzerine sürüklenir. Yatay toplanma sisi, kıyı bölgelerde okyanusun derinliklerindeki soğuk suyun üste çıkarak soğuk bir deniz yüzeyi oluşturması soncu olarak da meydana gelir. Şekil – 4.22 de görülen bu tip yatay toplanmaya, yazın kıyılarda çok rastlanır.

YAMAÇ SİSİ

Yamaç sisi, istikrarlı havanın eğik bir arazi yüzeyi boyunca yukarıya doğru tırmanmasıyla meydana gelir. Hava eğik yüzey boyunca yükselirken genişleyerek soğur. Yamaç sisi, Kuvvetli Rüzgar ve Hava sarsıntısı, Sis Tabakasını yerden kaldırarak Düz Tabaka Bulutu
haline getirir.

Yoğunlaşmaya yetecek kadar soğuma olunca sis oluşur. Yamaç sisinin oluşması ve devamı için yamaç yukarı bir rüzgarın varlığı şarttır. Diğer sis türlerinde de olduğu gibi rüzgar kuvvetlice eserse sis yükselir ve alçak Düz Tabaka bulutu halini alır. Bu tip sisler genellikle yüksek yaylalarda ve körfez kıyılarından gelen doğulu rüzgarın tırmanması sonucu Kayalık Dağların doğu yamaçlarında sık sık görülür.

BUHARLAŞMA SİSLERİ

Buharlaşma sisi veya arktik sis, kutupsal bölgelerde denizde oluşur. Karadaki serin havanın ılık denize hareketi sisin sebebidir. Oldukça kararlıdır.

CEPHE SİSİ

En önemli cephe sisi, sıcak cephe yüzeyinin altındaki soğuk hava kitlesi içinde meydana gelir. Üstteki sıcak havadan gelen yağışın bir kısmı düşerken buharlaşarak alttaki soğuk havayı doyurur. Cephe sisleri genellikle kışın ve sıcak cephelerde ve seyrek olarak da soğuk ya da duralar cephelerde görülür. Cephe sisleri çabucak gelişir ve genellikle geniş bir alanı kaplarlar.

BUHAR SİSİ

Buhar sisi, soğuk havanın nispeten sıcak bir su yüzeyi üzerinden geçmesi ile meydana gelir. Suyun buharlaşması sonucu hava, yoğunlaşmaya yol açacak kadar doyduğu zaman sis oluşur. Buhar sisi, deniz yüzeyinden duman gibi yükselir ve bu nedenledir ki bazen “deniz dumanı” diye adlandırılır. Buhar sisini meydana getiren şartlar, yani soğuk havanın çok daha sıcak bir su yüzeyinde ilerlemesi, havanın alttan ısınması nedeniyle alt tabakalarının istikrasızlaşmasına yol açar. Buhar sisi ılıman kuşakların nehir ve gölleri üzerinde sonbaharda kutup bölgelerinin açık suları üzerinde ise kışın görünür.

BUZ KRİSTAL SİSİ

Hava sıcaklığı yaklaşık olarak – 30°C altına düştüğü zaman, yoğunlaşarak damlacıklar haline gelen su buharı, hemen buz kristallerine dönüşür. Böyle, buz kristallerinden oluşan sise “buz kristal sisi” yahut kısaca “buz sis” denir. Buz sisi en çok kutup bölgelerinde meydana gelir ve bu sis genellikle hidrokarbon yakıtlarının yakıldığı yerleşme yerleri ve hava meydanları gibi insan faaliyetlerinin bulunduğu yerler üzerindeki suni sisten ibarettir (1 kg. normal yakıtın yanması ile 1,4 kg su açığa çıkar) Hava sıcaklığı yaklaşık olarak – 35°C veya daha soğuk olduğu zaman, uçak, otomobil ya da herhangi başka sıkıştırmalı motorların egzoz gazlarında çoğu zaman, buz sisi çabucak teşekkül eder. Rüzgar tamamıyla sakin ya da çok hafif olduğu zaman kalkışta yahut inişteki bir uçağın, pisti ve meydanının bir kısmını kaplayacak kadar buz sisi meydana getirmesi mümkündür. Havada şartlara bağlı olarak buz sisinin bir yerde kalma süresi birkaç dakikadan birkaç güne kadar değişir.

FACEBOOK YORUMLARI

YORUMLAR






    0 YORUM